ΙΣΤΟΡΙΑ

Η Φ.Α.Α.Θ. και τα συσσίτια της Κατοχής

Μιχαήλ Α. Καλός

Είναι γνωστή η συνεργασία της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης και της Φιλοπτώχου Αδελφότητος Ανδρών Θεσσαλονίκης από της ιδρύσεώς της μέχρι σήμερα. Προπολεμικά και μέχρι της ιδρύσεως των κατηχητικών από τους ιεροκήρυκες της Χριστιανικής Οργανώσεως «Η ΖΩΗ», η συνεργασία συνίστατο στην οικονομική και υλική βοήθεια των αναξιοπαθούντων που υπεδεικνύοντο τόσο από τα μέλη της Αδελφότητος όσο και από την Ιερά Μητρόπολη και τους ιερείς των Ναών της πόλης μας. Στην «ΖΩΗ» ήταν μέλη και αρκετά μέλη της Φιλοπτώχου όπως οι Εμμανουήλ Μάνος, Δικηγόρος – νομικός σύμβουλος της Εταιρείας Τροχιοδρόμων και Ηλεκτροφωτισμού Θεσσαλονίκης (της σημερινής Δ.Ε.Η.) και της Φιλοπτώχου Αδελφότητος, Απόστολος Παπαχρήστου, Δικηγόρος – νομικός σύμβουλος γενικός γραμματέας της Φ.Α.Α.Θ., Άλκης Τζούφης, Συμβολαιογράφος, σύμβουλος της Φ.Α.Α.Θ., Βασίλειος Χατζηανδρέου, Εκπαιδευτικός, Γεώργιος Μουστάκας, Μηχανουργός, πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Φ.Α.Α.Θ., γενικός Γραμματέας του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού και πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης, οι Δικηγόροι Νίκος Γεωργίτσας και Γεώργιος Αμπόνης και άλλοι.   Η «ΖΩΗ» είχε ένα συσσίτιο απόρων, το οποίο είχε την έδρα του στο πατάρι του βιβλιοπωλείου της σε ένα κατάστημα δίπλα στο κτίριο της Φ.Α.Α.Θ. στην οδό Αγίας Σοφίας 38. Με την κατάρρευση της Ελλάδος και την κατοχή της Θράκης και της Ανατολικής Μακεδονίας από τους συμμάχους των Γερμανών, Βουλγάρους, πολλές οικογένειες και νέοι της περιοχής εγκατέλειψαν τις περιουσίες τους και τα υπάρχοντά τους και κατέφυγαν σε άλλες πόλεις της Ελλάδος. Οι άνθρωποι αυτοί έπρεπε να βοηθηθούν πάση θυσία για να μην πεθάνουν από την πείνα και για να βρουν ένα κεραμίδι να στεγασθούν. Την περίοδο αυτή με την κατάρρευση της αγοράς και την επίταξη μεγάλων ποσοτήτων τροφίμων από τα στρατεύματα κατοχής, εμφανίσθηκε πάνω από τον πληθυσμό της πόλης μας, όπως και σε ολόκληρη την Ελλάδα, το φάσμα της πείνας. Η δημιουργία συσσιτίων ήταν επιτακτική για την επιβίωση του πληθυσμού και για την προστασία κυρίως των νέων από την προπαγάνδα των σφετεριστών της Μακεδονίας, που είχαν ιδρύσει στη Θεσσαλονίκη συσσίτια και προσέφεραν ένα πιάτο φαγητό στους πεινασμένους.   Χρειάζονταν μία συνεργασία μεταξύ της Αδελφότητος και της «ΖΩΗΣ» για τη δημιουργία συσσιτίων, η οποία έγινε από τους διοικούντες την Αδελφότητα και τους ιδρυτές των κατηχητικών Σχολείων, Κληρικούς Ιεροκήρυκες Λεωνίδα Παρασκευόπουλο, μετέπειτα Παναγιώτατο Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνο Πλατή, μετέπειτα Μητροπολίτη Σερρών, Πατρών και τοποτηρητή του Αρχιεπισκοπικού θρόνου της Ελλάδος μέχρι εκλογής του Νέου Μακαριωτάτου Αθηνών και πάσης Ελλάδος και του Αρχιμανδρίτη Φώτιου Σταματόπουλου. Η συνεργασία συνίστατο στο να παραχωρήσει η Αδελφότητα κατόπιν εισηγήσεως του τότε Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου Ιατρού Δημήτριου Μαργαρόπουλου, όλα τα διαθέσιμα διαμερίσματα του κτιρίου για την περίθαλψη και διαπαιδαγώγηση της νεολαίας: τα της οδού Αγίας Σοφίας αρ. 38 καθώς και τα ισόγεια καταστήματα όπου ήταν άλλοτε το καφενείο «ΒΥΖΑΝΤΙΟΝ» μετά την απόδοση των κατεχομένων οικημάτων για τη λειτουργία του συσσιτίου, επίσης τις εγκαταστάσεις της στην περιοχήν του Αγιάσματος Αγίου Παύλου. Και να ενισχύει η Αδελφότης οικονομικά τα συσσίτια από τον προϋπολογισμό της αναγράφουσα κάθε έτος ειδικό κονδύλιο και να απευθύνει έκκληση προς τα μέλη της για κάθε είδους βοήθεια (οικονομική και υλική).   Τα κατηχητικά με δικό τους προσωπικό και βοήθεια μελών της Αδελφότητος να μεριμνούν για την παρασκευή και διανομή του παρεχόμενου συσσίτιου και ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός και άλλοι Οργανισμοί να διαθέτουν κατά το δυνατό τρόφιμα, πράγμα το οποίο έγινε κατόπιν ενεργειών του πατέρα Λεωνίδα Παρασκευόπουλου και των αντάξιων συνεργατών του Αθανασίου Φραγκοπούλου, Γεωργίου Μουστάκα, Εμμανουήλ Μάνου, Βασιλείου Χατζηανδρέου κ.τ.λ. Αργότερα επί προεδρίας Γεωργίου Μουστάκα και κατά το έτος 1948 η Φιλόπτωχος συμφώνησε με την Ένωση Γονέων ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» να αναλάβει η Ένωση την προσθήκη δύο ορόφων και ενός υπερώου στο κτίριο της οδού Αγ. Σοφίας 38 για να εγκαταστήσει εκεί Χριστιανικό οικοτροφείο απόρων σπουδαστών. Η συμφωνία προέβλεπε την επί εικοσαετία δωρεάν παραχώρηση των ορόφων και του υπερώου (περίοδος 1948-1968) και με το πέρας αυτής, για το διάστημα που θα παρέμενε το οικοτροφείο στο οίκημα της Φιλοπτώχου, την καταβολή συμβολικού ενοικίου.