Αγίας Σοφίας 38 546 22 Θεσσαλονίκη - Tηλ. 2310 220 700, 277 911 - fax. 2310 277 768 |faath@otenet.gr

Το Αρχείο της Αδελφότητος

Επιλέξτε για μετάβαση στο Ιστορικό Αρχείο Φ.Α.Α.Θ. 

 

Η χαρά της δημιουργίας, που προσφέρει στον ειδικό επιστήμονα η προσπάθεια σύνθεσης, ανάδειξης ή κριτικής επαναπροσέγγισης ιστορικών γεγονότων μέσα από την έρευνα ενός συγκροτημένου αρχείου, είναι μοναδική. Μοναδική επίσης είναι η γοητεία και η χαρά της δημιουργίας που αισθάνεται εκείνος, που εντοπίζει έναν αταξινόμητο, επί δεκαετίες ξεχασμένο και ουσιαστικά άγνωστο, αρχειακό θησαυρό και καταβάλλει προσπάθειες να τον συντηρήσει, να τον ταξινομήσει και να τον καταστήσει ευπροσέγγιστο. Τα συναισθήματα αυτά είχα την τύχη να βιώσω, όταν διάφορες συγκυρίες συνέτειναν στην εμπλοκή μου με την εντόπιση και την ανάδειξη του πλούσιου αρχειακού υλικού της «Φιλοπτώχου Αδελφότητος Ανδρών Θεσσαλονίκης – Φ.Α.Α.Θ.».

Η Φ.Α.Α.Θ. με την πολυδιάστατη και μακρόχρονη δράση της, που έχει συνδεθεί με τις ιστορικότερες στιγμές των νεώτερων χρόνων της Μακεδονικής πρωτεύουσας, είναι αρκούντως γνωστή κυρίως στους παλιούς Θεσσαλονικείς. Διακεκριμένες προσωπικότητες της πόλης συνέδεσαν κατά καιρούς το όνομά τους με τη διοίκηση και το έργο της Αδελφότητος, ενώ η γενικότερη προσφορά της στους τομείς της φιλανθρωπίας, της κοινωνικής πρόνοιας, της εκκλησίας, της παιδείας, αλλά και της εθνικής μας επιβίωσης σε στιγμές κρίσιμες για την πόλη και για τη χώρα γενικότερα, υπήρξε και συνεχίζει, εν πολλοίς, να είναι ουσιαστική και πάντα διακριτική. Ένα τέτοιο Σωματείο με πολύπλευρη δραστηριότητα, που αδιάλειπτα αναπτύσσεται επί 125 και πλέον χρόνια, είναι ευνόητο να διαθέτει ένα πλούσιο αρχείο εγγράφων και άλλων ιστορικών ντοκουμέντων. Το αρχείο αυτό, όχι για λόγους έλλειψης ευαισθησίας και ενδιαφέροντος, αλλά κυρίως λόγω διαφορετικής αξιολόγησης των προτεραιοτήτων δράσης και έλλειψης εμπειρίας, σχετικής με τη μεθοδολογία ταξινόμησης και ανάδειξης ενός αρχείου, υπήρξε μέχρι την άνοιξη του 1999 ουσιαστικά απροσπέλαστο και άγνωστο.   Τα γραφεία της Φ.Α.Α.Θ. στεγάζονται στον τελευταίο όροφο ιδιόκτητου μεγάρου, που βρίσκεται στην πλατεία της Αγίας Σοφίας. Μία από τις πολλές αίθουσες του ορόφου αυτού, χρησιμοποιείτο επί χρόνια ως αποθηκευτικός χώρος. Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, που λήφθηκε στις αρχές Μαρτίου του 1999 και υλοποιήθηκε άμεσα, απομακρύνθηκαν όλα τα άχρηστα αντικείμενα από το συγκεκριμένο χώρο, με αποτέλεσμα να γίνει εύκολα προσπελάσιμος. Στο βάθος του χώρου αυτού υπήρχε μια πόρτα εισόδου ενός δωματίου, στο οποίο ήταν τοποθετημένες πέντε μεγάλες ξύλινες βιβλιοθήκες. Οι βιβλιοθήκες αυτές περιείχαν βιβλία, διάφορα έντυπα και πολλά δέματα εγγράφων. Ανέλαβα την υποχρέωση να προχωρήσω, με την πρώτη ευκαιρία, σε ένα αδρό έλεγχο του περιεχομένου των βιβλιοθηκών και ιδιαίτερα των εγγράφων και να υποβάλω προς το Δ.Σ. της Φ.Α.Α.Θ. μια γενική έκθεση αξιολόγησης. Η ουσιαστική επαφή μου με το αρχείο της Αδελφότητος ξεκίνησε προς το τέλος του Μαρτίου του 1999. Ανοίγοντας με τυχαία επιλογή το πρώτο δέμα, αντίκρισα ένα έγγραφο, που αφορούσε σε πιστοποιητικό θανάτου με χρονολογία αναγόμενη στις αρχές του αιώνα. Το ερευνητικό μου ένστικτο ενεργοποιήθηκε αυτόματα… Γνωρίζοντας, ότι η Αδελφότητα επί δεκαετίες ολόκληρες, είχε τη διαχείριση των Ορθόδοξων Χριστιανικών νεκροταφείων της πόλης υπέθεσα, ότι εντοπίζοντας ένα αξιοσημείωτο αριθμό ανάλογων πιστοποιητικών, θα μπορούσα ίσως να εκπονήσω μία ιατρική δημοπαθολογική έρευνα με αντικείμενο τη σύγκριση των αιτιών θανάτου κατοίκων της Θεσσαλονίκης των αρχών του αιώνα με αυτές της σύγχρονης εποχής. Προχώρησα αμέσως στον έλεγχο του δεύτερου κατά σειρά εγγράφου του δέματος που είχα ανοίξει και με έκπληξη διαπίστωσα, ότι αφορούσε σε ιδιόχειρη επιστολή του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης και μετέπειτα Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιωακείμ Γ’. Το τρίτο έγγραφο αφορούσε σε τουρκικό κιτάπι με αραβική γραφή και το επόμενο, σε κείμενο που περιείχε απόφαση της Αδελφότητος για παραχώρηση χώρου με σκοπό την ανοικοδόμηση του σημερινού νοσοκομείου «Άγιος Δημήτριος»… Ένοιωσα να μου κόβεται η αναπνοή… Είχα σκοπό να ασχοληθώ με τη συγκεκριμένη διαδικασία όχι περισσότερο από 20-30 λεπτά και μετά να αποχωρήσω. Καθηλώθηκα όμως στη θέση μου επί οκτώ συνεχείς ώρες, εντοπίζοντας πλήθος εγγράφων συνδεδεμένων με την ιστορία της Θεσσαλονίκης και τη ζωή των κατοίκων της.   Αργά το απόγευμα της ίδιας ημέρας επικοινώνησα τηλεφωνικά με τον Πρόεδρο του Δ.Σ. της Φ.Α.Α.Θ. κ. Φώτη Πασχαλίδη, τον ενημέρωσα ότι είχα προχωρήσει σε μια γρήγορη επισκόπηση ενός μικρού μέρους του αρχείου και του επεσήμανα την ιστορική και συναισθηματική αξία των εγγράφων, πιθανολογώντας για μεγάλες εκπλήξεις που ίσως ακολουθούσαν. Κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής μας επικοινωνίας διαπίστωσα, ότι οι παλάμες και οι άκρες των δακτύλων μου παρουσίαζαν μία έντονη ερυθρότητα και ένα ελαφρό οίδημα. Ήταν προφανώς μια εξελισσόμενη δερματίτιδα, αποτέλεσμα της πολύωρης επαφής μου με έγγραφα ιδιαίτερα σκονισμένα και πιθανώς γεμάτα μύκητες. Στην πρώτη συνεδρίαση του Δ.Σ. της Αδελφότητος που ακολούθησε, ενημερώθηκαν τα μέλη του και ομόφωνα αποφασίστηκε η συντήρηση, η ταξινόμηση και η ανάδειξη του αρχείου. Χωρίς κανέναν ενδοιασμό, αναθεωρώντας το ιδιαίτερα βεβαρυμμένο πρόγραμμα των υποχρεώσεών μου, ανέλαβα ευχαρίστως τη συγκεκριμένη ευθύνη, η οποία με απασχόλησε σε καθημερινή σχεδόν βάση, ακόμη και Σαββατοκύριακα, επί 4 συνεχείς μήνες.   Εφοδιασμένος με γάντια χειρουργείου μιας χρήσης για να αποφύγω την εκ νέου εκδήλωση δερματίτιδας στα χέρια και φορώντας μόνιμα μια άσπρη ιατρική μπλούζα για να προστατέψω τα ρούχα μου από τη σκόνη, ξεκίνησα την προσπάθεια. Η πρώτη ενέργεια ήταν η απεντόμωση των εγγράφων και των εντύπων και στη συνέχεια ο αερισμός τους, που ως διαδικασίες διήρκεσαν περίπου μία εβδομάδα. Ακολούθησαν, για κάθε ένα έγγραφο και για κάθε μία σελίδα έντυπου χωριστά, η απομάκρυνση της σκόνης με τη χρήση πινέλου και βάμβακος, η προσεκτική τομή άκρων των εγγράφων εκείνων που είχαν διαβρωθεί από την υγρασία και τη «σκουριά» του χάρτου και η τοποθέτησή τους σε ειδικές διαφανείς ζελατίνες. Το επόμενο βήμα ήταν η γρήγορη ανάγνωση όλων των εγγράφων και των εντύπων, η ταξινόμησή τους κατά γενική θεματολογία, η τελική κατάταξή τους κατά περιεχόμενο και κατά απόλυτη χρονολογική σειρά και η τοποθέτησή τους σε ειδικά ντοσιέ. Το τελικό αποτέλεσμα ήταν η οργάνωση του αρχείου εγγράφων και εντύπων σε 81 φακέλους και 232 υποφακέλους, καθώς και η οργάνωση ενός αρχείου τοπογραφικών σχεδίων σε 8 φακέλους, ενώ φύλλα διαφόρων τίτλων εφημερίδων που χρονολογούνται στις αρχές του αιώνα τοποθετήθηκαν ταξινομημένα σε ειδικά κιβώτια. Την ημέρα που πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση του οργανωμένου πλέον αρχείου στα μέλη του Δ.Σ. της Αδελφότητος, συνειδητοποίησα ότι είχα συνεισφέρει κάτι στο έργο της Φ.Α.Α.Θ. και έμμεσα στη νεώτερη ιστορία της Θεσσαλονίκης, με την οποία η Φιλόπτωχος είναι σαφώς και ποικιλοτρόπως άρρηκτα συνδεδεμένη.   Το αρχείο της Φ.Α.Α.Θ., το οποίο περιλαμβάνει επιπρόσθετα και τόμους πρακτικών συνεδριάσεων του Δ.Σ. εκατό και πλέον ετών, αναμένει πλέον τους ειδικούς επιστήμονες και τους ερευνητές να το αξιοποιήσουν με την ενδελεχή μελέτη του και τη δημοσίευση στοιχείων, που αναδεικνύουν άγνωστες πτυχές της ιστορίας της Θεσσαλονίκης και της Μακεδονίας γενικότερα. Απομένουν, η σύνταξη ενός εσωτερικού κανονισμού διαχείρισης του αρχείου που θα διασφαλίζει τη σωστή χρήση και ανάδειξή του, καθώς και η ηλεκτρονική αντιγραφή των εγγράφων που θα τα προστατέψει από τις φθορές. Η πρόκληση για τους ερευνητές είναι μεγάλη και σίγουρα το αποτέλεσμα θα προσφέρει ανυποψίαστες συγκινήσεις.

ΘΕΟΔΩΡΟΣ Ι. ΔΑΡΔΑΒΕΣΗΣ

Ιατρός Υγιεινολόγος – Βιοπαθολόγος

Αν. Καθηγητής Υγιεινής και Κοινωνικής Ιατρικής Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ.

2015-06-23T08:11:21+02:00 ΑΡΧΕΙΟ Φ.Α.Α.Θ.|
www.revanger.com www.erguvanhaber.com www.erzurumozelders.com www.tekirdagtabldot.com www.gebzesaadet.com www.balikesiryenihaber.com www.ucanbalonmugla.com www.aymaras.com www.buyukorduhaber.com www.ambushm.com www.trabzonpostasi.com www.yalovaradyotv.com www.internetedirne.com www.duzcepark.com www.butuncanakkale.com www.ssgolfhotel.com www.ispartaradyonet.com www.tokathaberi.com www.tokathabersitesi.com www.escortlarrize.net www.sivashbr.net www.sivashaberci.com www.manisaotolastik.com www.yeniyasamgorukle.com www.alanyamado.com www.manavgatx.com

To faath.org.gr χρησιμοποιεί cookies. Τα cookies μας βοηθούν να προσφέρουμε τις υπηρεσίες μας. Με την πρόσβαση σας στο faath.org.gr αποδέχεστε την χρήση των cookies σε αυτό. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο